Mali Bülten 2022/10: Enflasyon Muhasebesi 2023 yılı Sonuna Ertelendi ve Ayrıca Dövizden TL Mevduat Hesabına Geçenlere Kur Farkı, Kar Payı ve Faiz Kazancı İstisnası getirildi

Ana Sayfa > Ocak 2022 > Mali Bülten:2022/10

Mali Bülten 2022/10: Enflasyon Muhasebesi 2023 yılı Sonuna Ertelendi ve Ayrıca Dövizden TL Mevduat Hesabına Geçenlere Kur Farkı, Kar Payı ve Faiz Kazancı İstisnası getirildi

29 Ocak 2022 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 7352 sayılı Vergi Usul Kanunu ile Kurumlar Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla, Enflasyon Muhasebesi Ertelendi ve Ayrıca dövizden TL’ye Geçiş yapanlara vergi teşviki getirildi

 

 

Mali Bülten 2022/10: Enflasyon Muhasebesi 2023 yılı Sonuna Ertelendi ve Ayrıca Dövizden TL Mevduat Hesabına Geçenlere Kur Farkı, Kar Payı ve Faiz Kazancı İstisnası getirildi

1.Enflasyon Muhasebesi Yapma İmkanı, 2023 yılı Sonuna Ertelendi
 

213 sayılı Vergi Usul Kanununa aşağıdaki geçici madde eklenerek enflasyon muhasebesini 2021, 2022 ve 2023’te de sadece geçici vergi dönemlerinde yapma imkanı iki yıl ertelenerek 2023 yılı sonuna alınmıştır. VUK’a eklenen ilgili geçici 33’ncü madde şöyle:

 

“GEÇİCİ MADDE 33 – Geçici vergi dönemleri de dahil olmak üzere 2021 ve 2022 hesap dönemleri (kendilerine özel hesap dönemi tayin edilenlerde 2022 ve 2023 yılında biten hesap dönemleri itibarıyla) ile 2023 hesap dönemi geçici vergi dönemlerinde mükerrer 298 inci madde kapsamındaki enflasyon düzeltmesine ilişkin şartların oluşup oluşmadığına bakılmaksızın mali tablolar enflasyon düzeltmesine tabi tutulmaz.

Mükerrer 298 inci maddenin (Ç) fıkrası uygulaması açısından, birinci fıkrada enflasyon düzeltmesi yapılmayacağı belirtilen dönemler enflasyon düzeltmesi şartlarının gerçekleşmediği dönem olarak değerlendirilir.

31/12/2023 tarihli mali tablolar, enflasyon düzeltmesi şartlarının oluşup oluşmadığına bakılmaksızın enflasyon düzeltmesine tabi tutulur. Yapılan enflasyon düzeltmesinden kaynaklanan kâr/zarar farkı geçmiş yıllar kâr/zararı hesabında gösterilir. Bu şekilde tespit edilen geçmiş yıl kârı vergiye tabi tutulmaz, geçmiş yıl zararı zarar olarak kabul edilmez.

Bu maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkrası hükümleri, mükerrer 298 inci maddenin (A) fıkrasının (9) numaralı bendi kapsamında olan mükellefler bakımından geçerli değildir.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkilidir.”

 

Enflasyon düzeltmesi 2023’ün geçici vergi dönemlerinde bile yapılamayacak fakat şartlar oluşmasa bile 2023’ün yıl sonu itibarıyla yapılabilecek. Yapılan enflasyon düzeltmesinden kaynaklanan kâr/zarar farkı geçmiş yıllar kâr/zararı hesabında gösterilecek. Böylece, bu şekilde tespit edilen geçmiş yıl kârı vergiye tabi tutulmayacak ve geçmiş yıl zararı zarar olarak kabul edilmeyecek.

 

 

2.Mevduatını Dövizden TL’ye Dönüştürenlerin Kur Farkları Kurumlar Vergisinden İstisna Tutuldu

 

7352 sayılı Kanunun 2’nci Maddesiyle Kurumlar Vergisi Kanununa aşağıdaki geçici 14’ncü madde eklendi:

 

“GEÇİCİ MADDE 14- (1) 14/1/1970 tarihli ve 1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanununun 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (I) numaralı bendinin (g) alt bendi hükmüne istinaden Türk lirası mevduat ve katılma hesaplarına dönüşümün desteklenmesi kapsamında dönüşüm kuru üzerinden Türk lirasına çevrilen hesaplar ile ilgili olarak; kurumların 31/12/2021 tarihli bilançolarında yer alan yabancı paralarını, dördüncü geçici vergi dönemine ilişkin beyannamenin verilme tarihine kadar Türk lirasına çevirmeleri ve bu suretle elde edilen Türk lirası varlığı, bu kapsamda açılan en az üç ay vadeli Türk lirası mevduat ve katılma hesaplarında değerlendirmeleri durumunda aşağıda belirtilen kazançlar kurumlar vergisinden müstesnadır:

a) Bu fıkra kapsamındaki yabancı paraların dönem sonu değerlemesinden kaynaklanan kur farkı kazançlarının 1/10/2021 ila 31/12/2021 tarihleri arasındaki döneme isabet eden kısmı,

b) 2021 yılı dördüncü geçici vergi dönemine ilişkin beyannamenin verilme tarihine kadar Türk lirasına çevrilen hesaplarla ilgili oluşan kur farkı kazançları ile söz konusu hesaplardan dönem sonu değerlemesinden kaynaklananlar da dâhil olmak üzere vade sonunda elde edilen faiz ve kâr payları ile diğer kazançlar.

(2) Birinci fıkra kapsamına girmemekle birlikte, kurumların 31/12/2021 tarihli bilançolarında yer alan yabancı paralarını 2022 yılı sonuna kadar Türk lirası mevduat ve katılma hesaplarına dönüşümün desteklenmesi kapsamında dönüşüm kuru üzerinden Türk lirasına çevirmeleri ve bu suretle elde edilen Türk lirası varlığı en az üç ay vadeli Türk lirası mevduat ve katılma hesaplarında değerlendirmeleri durumunda oluşan kur farkı kazançlarının, geçici vergi dönemi sonu değerlemesiyle Türk lirasına çevrildiği tarih arasına isabet eden kısmı ile dönem sonu değerlemesinden kaynaklananlar da dâhil olmak üzere vade sonunda elde edilen faiz ve kâr payları ile diğer kazançlar kurumlar vergisinden müstesnadır.

(3) Kurumların 31/12/2021 tarihli bilançolarında yer alan altın hesabı ile bu tarihten sonra açılacak işlenmiş ve hurda altın karşılığı altın hesabı bakiyelerini 2022 yılı sonuna kadar Türk lirası mevduat ve katılma hesaplarına dönüşümün desteklenmesi kapsamında dönüşüm fiyatı üzerinden Türk lirasına çevirmeleri ve bu suretle elde edilen Türk lirası varlığı en az üç ay vadeli Türk lirası mevduat ve katılma hesaplarında değerlendirmeleri durumunda Türk lirasına çevrildiği tarihte oluşan kazançlar ile dönem sonu değerlemesinden kaynaklananlar da dâhil olmak üzere vade sonunda elde edilen faiz ve kâr payları ile diğer kazançlar kurumlar vergisinden müstesnadır.

(4) Bu maddede öngörülen süre ve şekilde dönüşüm kuru/fiyatı üzerinden Türk lirası mevduat ve katılma hesaplarına çevrilen yabancı paralar ile altın hesaplarına ilişkin olarak bu istisnayla sınırlı olmak üzere Kanunun 5 inci maddesinin üçüncü fıkrası hükmü uygulanmaz.

(5) Bu maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarında yer alan istisna hükümleri, aynı şartlarla geçerli olmak üzere bilanço esasına göre defter tutan gelir vergisi mükelleflerinin kazançları hakkında da uygulanır.

(6) Türk lirası mevduat veya katılma hesabından vadeden önce çekim yapılması durumunda bu madde kapsamında istisna edilen tutarlar nedeniyle zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergiler, vergi ziyaı cezası kesilmek suretiyle gecikme faiziyle birlikte tahsil olunur.”

 

Buna göre, dövizden TL’ye dönüşümü teşvik eden düzenlemenin getirdiği imkanları şöyle sıralayabiliriz:

 

a-2021/4. Çeyrek için Verilecek Geçici Vergi ve KV/Gelir Vergisi için Yararlanılacak Vergi Teşviki: Kurumların ve gelir vergisi mükelleflerinin 31/12/2021 tarihli bilançolarında yer alan yabancı paralarını, dördüncü geçici vergi dönemine ilişkin beyannamenin verilme (17.2.2022) tarihine kadar Türk lirasına çevirmeleri ve bu suretle hesaplanan TL mevduatın veya katılma hesabının en az üç ay vadeli TL mevduatta veya Katılma hesabında tutulması halinde, 2021’in son çeyreğine tekabül eden, kur farkı kazancı, kur farkı değerleme kazancı, kar payı ve/veya faiz KV’den istisna olacak.

 

b-   2022 içinde Dövizden TL’ye Geçenler Tarafından Yararlanılacak Vergi Teşviki: Kurumların ve gelir vergisi mükelleflerinin 31/12/2021 tarihli bilançolarında yer alan yabancı paralarını 2022 yılı sonuna kadar Türk lirası mevduat ve katılma hesaplarına dönüşümün desteklenmesi kapsamında dönüşüm kuru üzerinden Türk lirasına çevirmeleri ve bu suretle elde edilen Türk lirası varlığı en az üç ay vadeli Türk lirası mevduat ve katılma hesaplarında değerlendirmeleri durumunda oluşan kur farkı kazançlarının, geçici vergi dönemi sonu değerlemesiyle Türk lirasına çevrildiği tarih arasına isabet eden kısmı ve dönem sonu değerlemesinden kaynaklananlar da dâhil olmak üzere vade sonunda elde edilen faiz ve kâr payları ile diğer kazançlar kurumlar vergisinden müstesna tutuldu.  Örnek olarak döviz mevduatını 15 Mayısta TL’ye çevirip, 3 aylık vadeli TL mevduat hesabına yatırıan bir kurum, 31 Marttaki değerleme kuru ile 15 Mayıstaki dönüşüm kuru arasındaki kur kazancı (varsa) üzerinden KV veya GV ödemeyecek.

 

c-    2022 içinde Altından TL’ye Geçenler Tarafından Yararlanılacak Vergi Teşviki: Kurumların ve gelir vergisi mükelleflerinin 31/12/2021 tarihli bilançolarında yer alan altın hesabı ile bu tarihten sonra açılacak işlenmiş ve hurda altın karşılığı altın hesabı bakiyelerini 2022 yılı sonuna kadar Türk lirası mevduat ve katılma hesaplarına dönüşümün desteklenmesi kapsamında dönüşüm fiyatı üzerinden Türk lirasına çevirmeleri ve bu suretle elde edilen Türk lirası varlığı en az üç ay vadeli Türk lirası mevduat ve katılma hesaplarında değerlendirmeleri durumunda Türk lirasına çevrildiği tarihte oluşan kazançlar ile dönem sonu değerlemesinden kaynaklananlar da dâhil olmak üzere vade sonunda elde edilen faiz ve kâr payları ile diğer kazançlar kurumlar vergisinden müstesna tutuldu.

 

3.Mevduatın Vadesinden Önce çekilmesi Halinde Ceza

 

Türk lirası mevduat veya katılma hesabından vadeden önce çekim yapılması durumunda bu madde kapsamında istisna edilen tutarlar nedeniyle zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergiler, vergi ziyaı cezası kesilmek suretiyle gecikme faiziyle birlikte tahsil olunacak.

 

4.Uygulamanın Yürürlüğü

 

Bu Kanun yayımı tarihinde(29.1.2022) yürürlüğe girmiştir.

 

Penetra Yeminli Mali Müşavirlik Ltd Şti, Skyland Plaza, Cendere Cd. No:114, B blok, Kat:34, Ofis No:480, Sarıyer 34485 İstanbul, Türkiye

www.penetra.com.tr, info@penetra.com.tr

+902122347077

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Sayfamızı Paylaşın