Y U R T D I Ş I T R A N S İ T T İ C A R E T T E N VE ARACI L IK

F A A L İ Y E T L E R İ N D E N ELDE E D İ L E N

K A Z A N Ç LARA İ L İ Ş K İ N İ S T İ S N ANIN K O Ş U L L A R I

A Ç I K L ANDI

7582 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle Kurumlar Vergisi Kanununun 32’nci maddesinin

sekizinci fıkrasında değişiklik yapıldıktan sonra 26 nolu KV Genel Tebliğiyle, 1 nolu

Kurumlar Vergisi(KV) Tebliğinin 32.1.2 Bölümünde yapılan yeni düzenleme şöyle oldu:

"… Buna göre, 2027 hesap döneminden itibaren

• sanayi sicil belgesini haiz ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların

münhasıran üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları ile

 

• zirai üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran bu üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranının 12,5 puan indirimli şekilde %12,5 olarak uygulanmasına imkan tanımıştır.

Ayrıca, özel hesap dönemine tabi olan kurumların ise 2027 takvim yılında başlayan özel hesap dönemi ve izleyen vergilendirme dönemlerinde münhasıran üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranı 12,5 puan indirimli uygulanacaktır.

Örneğin, zirai üretim faaliyetiyle iştigal eden ve halihazırda 01 Haziran - 31 Mayıs özel hesap dönemini kullanan (B) A.Ş.'nin münhasıran zirai üretim faaliyetinden elde ettiği kazançlarına: 1/6/2027 - 31/5/2028 özel hesap dönemi için kurumlar vergisi oranı 12,5 puan indirimli %12,5 olarak uygulanacaktır."

d) "32.1.2.5. İhracat faaliyetlerinden elde edilen kazançlarda kurumlar vergisi oranının 5 puan indirimli uygulanması" başlıklı bölümünde yer alan "Örnek 6" yürürlükten kaldırılmıştır.

e) "32.1.2.6. Üretim faaliyetlerinden elde edilen kazançlarda kurumlar vergisi oranının 1 puan indirimli uygulanması" başlıklı bölümü başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"32.1.2.6. Üretim faaliyetlerinden elde edilen kazançlarda kurumlar vergisi oranının 12,5 puan indirimli olarak uygulanması

Sanayi sicil belgesini haiz olan ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları ile zirai üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran bu üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranının 12,5 puan indirimli %12,5 olarak uygulayabileceklerdir. Birden fazla konuda üretim faaliyetinde bulunan mükelleflerin üretimden elde ettikleri kazancın tespitinde, üretim faaliyetlerinden elde edilen kazançlar (varsa üretimden doğan zararlarla) bir bütün olarak değerlendirilecektir. Sanayi sicil belgesini haiz olan ve münhasıran bu belge kapsamında yazılım, bilişim ve benzeri hususlarda gerçekleştirilen üretim faaliyeti sonucu elde edilen kazançlara da kurumlar vergisi oranının 12,5 puan indirimli uygulanabilecektir.

Sanayi sicil belgesini haiz mükelleflerin üretim faaliyetlerinin yanı sıra diğer faaliyetlerinden elde ettiği kazançlar bulunması halinde, üretim faaliyetinden elde edilen ve 12,5 puan indirim uygulanacak matrah, fiilen yapılan üretimden elde edilen kazancın ticari bilanço karına oranlanması suretiyle tespit edilecektir.

İndirimli oran uygulanacak matrah = Matrah x (Üretim faaliyetinden elde edilen kazanç / Ticari bilanço karı)

Öte yandan, bu şekilde hesaplanan ve 12,5 puan indirim uygulanacak kazanç tutarının gerek üretimden elde edilen kazancı gerekse ilgili dönem safi kurum kazancını aşamayacağı tabiidir.

Dolayısıyla, mükelleflerin üretim faaliyetinden elde ettiği kazancın ticari bilanço karından fazla olması halinde safi kurum kazancını aşmamak kaydıyla üretim faaliyetinden elde edilen kazancın tamamına 12,5 puan indirim uygulanabilecektir.

Örnek 1: Buzdolabı üreterek iç piyasada satışa sunan ve sanayi sicil belgesini haiz (F) A.Ş.'nin 2027 yılı faaliyet sonuçlarına ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir.

TL

Ticari bilanço kârı

2.000.000

Üretim faaliyetinden elde edilen kazanç

1.400.000

Diğer kazançlar (indirim kapsamında olmayan)

600.000

KKEG

500.000

Geçmiş yıl zararları

1.200.000

Matrah

1.300.000

Sanayi sicil belgesini haiz (F) A.Ş.'nin 2027 yılında üretim faaliyetinden elde ettiği kazanç nedeniyle 12,5 puan indirim uygulanacak matrahı aşağıdaki gibi tespit edilecektir.

İndirimli oran uygulanacak matrah = 1.300.000 TL x (1.400.000 / 2.000.000) = 1.300.000 TL x %70 = 910.000 TL

Dolayısıyla, (F) A.Ş. 1.300.000 TL'lik 2027 yılı matrahının 910.000 TL'lik kısmına kurumlar vergisi oranını (%25-%12,5=) %12,5 olarak uygulayacak, matrahın kalan 390.000 TL'lik kısmına ise genel oran uygulanacaktır.

Örnek 2: Sanayi sicil belgesini haiz (G) A.Ş. 2027 yılında ürettiği tarımsal makinelerin satışından 3.800.000 TL kazanç elde etmiş, ürettiği sağlık ürünlerinin satış faaliyeti ise 1.200.000 TL zararla sonuçlanmıştır. Öte yandan, (G) A.Ş. diğer üretim faaliyetlerinden ise 1.800.000 TL zarar etmiştir.

(G) A.Ş.'nin 2027 yılı faaliyet sonuçları aşağıdaki gibidir.

TL

Ticari bilanço kârı

2.000.000

Tarımsal makinelerin satışından elde edilen kazanç

3.800.000

Sağlık ürünlerinin satışından doğan zarar

1.200.000

Diğer üretim faaliyetinden doğan zarar

1.800.000

TL

Diğer kazançlar (indirim kapsamında olmayan)

1.200.000

KKEG

1.000.000

Geçmiş yıl zararları

2.000.000

Matrah

1.000.000

Sanayi sicil belgesini haiz (G) A.Ş.'nin 2027 yılında üretim faaliyetinden elde ettiği kazanca ilişkin olarak kurumlar vergisi oranı 12,5 puan indirimli uygulanacak matrahın tespitinde, tarımsal makinelerin satışından elde edilen kazanç ile gerek sağlık ürünlerinin satışından doğan zarar gerekse diğer üretim faaliyetinden doğan zararın toplamı dikkate alınacaktır.

Sanayi sicil belgesini haiz (G) A.Ş.'nin birden fazla üretim faaliyetinden elde ettiği net kazanç olan (3.800.000 TL kazanç + 1.200.000 TL zarar + 1.800.000 TL zarar) 800.000 TL kazanç dikkate alınarak indirimli oran uygulanacak matrah aşağıdaki gibi tespit edilecektir.

İndirimli oran uygulanacak matrah = 1.000.000 TL x (800.000 / 2.000.000) = 1.000.000 TL x %40 = 400.000 TL

Dolayısıyla, (G) A.Ş. 1.000.000 TL'lik 2027 yılı matrahının 400.000 TL'lik kısmına kurumlar vergisi oranını (%25-%12,5=) %12,5 olarak uygulayacak, matrahın kalan 600.000 TL'lik kısmına ise genel oran uygulanacaktır.

Öte yandan, (G) A.Ş.'nin bu üretim faaliyetlerinin sonucunda toplamda zarar doğması halinde, mükellefin ticari bilanço karı ve/veya safi kurum kazancı bulunsa dahi, üretim faaliyeti nedeniyle 12,5 puan indirim uygulanmasının söz konusu olmayacağı tabiidir.

32.1.2.6.1. Üretim faaliyetlerinde fason imalat

Kurumlar vergisi oranının indirimli olarak uygulaması açısından, üretim faaliyetinden elde edilen kazancın tespitinde, mükellefin sanayi sicil belgesine sahip olması ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal etmesi şarttır.

Bu kapsamda, üretim faaliyetinin belirli safhalarında dışarıdan fason hizmet satın alınarak üretilen ürünlerden elde edilen kazançlar için de kurumlar vergisi oranının indirimli uygulanması mümkündür.

Fason olarak yaptırılan üretim faaliyetlerine ilişkin kazançların üretim faaliyetinden elde edilen kazanç kapsamında değerlendirilebilmesi için;

•Fason imalatın sadece, sanayi sicil belgesi veya faaliyet ruhsatında yazılı üretim kapsamında yaptırılması,

•Söz konusu imalatın fason imalatların çok işletmenin kendi imalatından oluşması,

•İmalat faaliyetleriyle ilgili olarak istisnadan yararlanacak kazanç tutarının fiili kapasite kullanımı ile sınırlı olması,

•İş riskinin ve organizasyonunun üstlenilmesi,

•Ham madde ve yardımcı maddelerin temin edilmesi, gerekmektedir.

Öte yandan, üretim faaliyetinin esas itibarıyla fason üreticiler aracılığıyla yürütülmesi veya mükellefin üretim organizasyonu ve üretim riskini üstlenmeksizin yalnızca ticari faaliyette bulunması halinde, bu faaliyetlerden elde edilen kazançlar üretim faaliyetinden elde edilen kazanç olarak değerlendirilmez.

Örnek: Mobilya imalatı faaliyetinde bulunan ve sanayi sicil belgesine sahip olan (A) A.Ş.'nin ürettiği mobilyaların bazı parçalarının kesim ve boyama işlemlerini fason olarak yaptırması, buna karşılık üretim planlamasını, hammadde teminini, kalite kontrolünü ve üretim faaliyetini kendisinin yapması halinde, söz konusu ürünlerin satışından elde edilen kazanç üretim faaliyetinden elde edilen kazanç kapsamında değerlendirilir."

Yine 26 nolu KV tebliğiyle, 1 nolu KB Tebliğinin ‘’İhracat ve üretim faaliyetlerinin birlikte yapılması halinde kurumlar vergisi oranının indirimli uygulanması" başlıklı bölümü aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

"32.1.2.7. İhracat ve üretim faaliyetlerinin birlikte yapılması halinde kurumlar vergisi oranının indirimli uygulanması

Mükellefler, ürettikleri ürünlerin gerek yurt içi piyasalarda gerekse yurt dışı piyasalarda satışını gerçekleştirebilmektedirler. Sanayi sicil belgesini haiz ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumlar ile zirai üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları için Kanunun 32 nci maddesinin gerek yedinci gerekse sekizinci fıkraları bir bütün olarak değerlendirilecek olup mükellefler tarafından bu kapsamda üretilen ürünlerin gerek yurt içi piyasalarda gerekse yurt dışı piyasalarda satışından elde edilen kazanca kurumlar vergisi oranı 12,5 puan indirimli %12,5 olarak uygulanacağı için, bu kazancın ihracata isabet eden kısmına ikinci defa indirime yol açacak şekilde ayrıca 5 puan indirim uygulanmayacaktır.

Örnek 1: Sanayi sicil belgesini haiz ve çanta üretimiyle uğraşan (H) A.Ş. ürettiği çantaların bir kısmını yurt içi piyasada satarken bir kısmını da ihraç etmektedir. (H) A.Ş. üretmiş olduğu söz konusu çantaların 2027 yılında yurt içinde satışından 400.000 TL, ihracatından ise 600.000 TL olmak üzere toplamda 1.000.000 TL kazanç elde etmiştir.

2027 yılında ticari bilanço kârı ve safi kurum kazancı da 1.000.000 TL olan (H) A.Ş. 'nin ürettiği ürünlerin yurt içi ve yurt dışı satışından elde ettiği 1.000.000 TL kazancın tamamına kurumlar vergisi oranı 12,5 puan indirimli olarak uygulanacaktır. Böylece, söz konusu kazancın ihracata isabet eden 600.000 TL’lik kısmına, ikinci defa indirime yol açacak şekilde ayrıca 5 puan indirim uygulanmayacaktır.

Örnek 2: Sanayi sicil belgesini haiz (I) A.Ş. ısıtma sistemleri üreterek bir kısmını iç piyasada satışa sunmakta bir kısmını da ihraç etmekte olup 2027 yılı faaliyet sonuçlarına ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir.

TL

Ticari bilanço kârı

3.000.000

Yurt içi satıştan elde edilen kazanç

900.000

İhraç edilen ürünlerden elde edilen kazanç

1.500.000

Diğer kazançlar (indirim kapsamında olmayan)

600.000

KKEG

200.000

Geçmiş yıl zararları

1.200.000

Matrah

2.000.000

(I) A.Ş.'nin ürettiği ısıtma sistemlerinin satışından elde edilen kazancın tamamına 12,5 puan indirimli %12,5 kurumlar vergisine tabi tutulacaktır. İhracattan elde edilen kazanca ilaveten 5 puan daha indirim uygulanması yani 17,5 puan indirim söz konusu olmayacaktır.

(I) A.Ş.'nin 2027 yılında, ürettiği ısıtma sistemlerinin satışından elde ettiği kazanç nedeniyle 12,5 puan indirim uygulanacak matrah aşağıdaki gibi tespit edilecektir.

İndirimli oran uygulanacak matrah = 2.000.000 TL x (2.400.000 / 3.000.000) = 2.000.000 TL x %80 = 1.600.000 TL

Dolayısıyla, (I) A.Ş. 2.000.000 TL’lik 2027 yılı matrahının; 1.600.000 TL’lik kısmına üretim faaliyeti nedeniyle 12,5 puan indirimli olarak (%25-%12,5=) %12,5 indirimli kurumlar vergisi uygulayacak; matrahın kalan 400.000 TL’lik kısmına ise genel oran uygulanacaktır."

Örnek 3: (İ) A.Ş. ticari bilanço karı 2.000.000 TL olup 2027 yılında üretim faaliyetinden 400.000 TL, ihracat faaliyetinden 1.000.000 TL kazanç elde etmiştir.

TL

Ticari bilanço kârı

2.000.000

TL

Üretim faaliyetinden elde edilen kazanç

400.000

İhracat faaliyetinden elde edilen kazanç

1.000.000

KKEG

500.000

Geçmiş yıl zararları

1.200.000

Matrah

1.300.000

Sanayi sicil belgesini haiz (İ) A.Ş.'nin 2027 yılında üretim ve ihracat faaliyetlerinden elde ettiği kazançlar nedeniyle indirimli oran uygulanacak matrah, üretim ve ihracat faaliyetlerinden elde edilen kazançların ticari bilanço karına oranlanması suretiyle ayrı ayrı hesaplanacaktır.

Üretim faaliyeti için indirimli matrah:

İndirimli oran uygulanacak matrah = 1.300.000 TL x (400.000 / 2.000.000) = 1.300.000 TL x %20 = 260.000 TL

İhracat faaliyeti için indirimli matrah:

İndirimli oran uygulanacak matrah = 1.300.000 TL x (1.000.000 / 2.000.000) = 1.300.000 TL x %50 = 650.000 TL

Dolayısıyla, (İ) A.Ş. 1.300.000 TL'lik 2027 yılı matrahının;

•

650.000 TL'lik kısmına ihracat faaliyeti nedeniyle 5 puan indirimle (%25-%5=) %20,

•

260.000 TL'lik kısmına da üretim faaliyeti nedeniyle 12,5 puan indirimli (%25-%12,5=) %12,5 olmak üzere toplamda (650.000 TL + 260.000 TL=) 910.000 TL'lik kısmına indirimli kurumlar vergisi oranı uygulayacaktır. Matrahın kalan 390.000 TL'lik kısmına ise genel oran uygulanacaktır."

Yürürlük Tarihi:

Bu düzenlemeyle ilgili hükümler 1.1.2027’dan itibaren uygulanmak üzere yürürlüğe girdi.